Is er sprake van een epidemie van onoplettendheid op scholen?

Zowel leerkrachten als ouders maken zich zorgen over een groeiend probleem in de klas: onoplettendheid. In onze steeds digitalere wereld dreigt het onderwijs te worden overschaduwd door een constante stroom elektronische informatie in het onderling verbonden leven van kinderen.

Net als in een recent blogartikel over het welzijn van werknemers, lijkt technologie zowel onderdeel van het probleem als onderdeel van de oplossing te zijn. We zullen hier daarom bekijken hoe dit ogenschijnlijk tegenstrijdige idee een centrale rol speelt in de verandering van het onderwijs in de 21e eeuw.

Levensstijlen doordrenkt met technologie

De meeste middelbare scholieren hebben nooit een wereld zonder internet gekend. Door de drastische daling van de kosten van krachtige mobiele apparaten en de alomtegenwoordige connectiviteit worden kinderen meegesleept in een wereld waarin algoritmes hen van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat laten klikken, scrollen en swipen.

Volgens recent onderzoek 95% van de tieners toegang tot een smartphone. Hoewel dit veel voordelen met zich meebrengt, blijkt uit onderzoek dat de meeste tieners zich zorgen maken dat ze te veel tijd op hun telefoon doorbrengen, terwijl ze zich tegelijkertijd angstig of verdrietig voelen wanneer ze geen toegang hebben tot hun apparaat. Het is duidelijk dat het informatietijdperk jongeren confronteert met ontwikkelingsuitdagingen waar volwassenen nooit mee te maken hebben gehad.

Let op - het eerste slachtoffer op het digitale slagveld

Hoewel het concept van daadwerkelijke technologieverslaving nog steeds onderwerp van discussie, baart de impact ervan op de concentratie en prestaties in de echte wereld steeds meer zorgen. Sommige onderzoeken suggereren zelfs dat de concentratie van jongeren jaar na jaar afneemt.

Dr. Jim Taylor, auteur van Raising Generation Tech, legde uit waarom de invloed van technologie cruciale gevolgen kan hebben voor de intellectuele ontwikkeling van een kind.

“Er is steeds meer bewijs dat technologie, sociale media, directe toegang tot internet en smartphones het concentratievermogen van kinderen schaden. We veranderen fundamenteel de manier waarop kinderen denken en hoe hun hersenen zich ontwikkelen.”

De grootste zorg is dat leerlingen zo gewend raken aan de constante prikkels van smartphone-apps en digitale media, dat hun aandachtsspanne verzadigd raakt als het gaat om leren in de klas. En zonder aandacht is leren onvermijdelijk het slachtoffer.

Het belang van aandacht bij het leren

De neurowetenschapper Domenico Tullo, van het Perceptual-Neuroscience Laboratory aan de McGill University, legde uit dat aandacht een cruciale intellectuele vaardigheid is in de klas. Het is essentieel dat leerlingen zich selectief kunnen concentreren op relevante informatie, afleidingen kunnen negeren, zich op meerdere dingen tegelijk kunnen richten en deze denkprocessen gedurende langere tijd kunnen volhouden.

Dr. Taylor is er ook van overtuigd dat leerlingen informatie niet effectief kunnen verwerken als ze hun aandacht er niet op kunnen richten. Dit betekent dat nieuwe kennis niet goed in het geheugen wordt opgeslagen, met als gevolg dat kinderen informatie niet kunnen interpreteren, analyseren en evalueren – de basis van het leerproces.

In dit licht bezien is aandacht in de klas niet alleen een waarde op zich, maar fungeert het ook als toegangspoort tot hogere vormen van leren, wat leidt tot dieper begrip en zelfstandig denken.

De uitdaging voor leraren

Een veelvoorkomend probleem waar docenten tegenwoordig mee te maken hebben, is de zeer korte aandachtsspanne van leerlingen. Docenten geven vaak aan dat ze, wanneer ze met de klas praten, de aandacht van hun leerlingen niet langer dan 30 seconden kunnen vasthouden. Daardoor hakken veel docenten hun lessen op in kleinere stukjes, wat het risico met zich meebrengt dat ze de kans missen om diepere begripsvaardigheden te ontwikkelen.

Een ander belangrijk probleem is dat kinderen het steeds vermoeiender vinden om complexe of lange teksten te lezen zonder regelmatige pauzes. Men denkt dat een belangrijke factor in dit probleem de verschuiving is van tekstgebaseerde media naar beeldrijke digitale apps zoals Instagram, Facebook en Snapchat.

Op vergelijkbare wijze brengt de kracht van zoekmachines zoals Google een onderbelicht probleem aan het licht: de gebrekkige ontwikkeling van het geheugen. Dit komt doordat nieuwsgierigheid, gecombineerd met de inspanning om antwoorden of problemen op te lossen, een cruciaal aspect is van geheugenvorming. De bijna onmiddellijke mogelijkheid om antwoorden ogenschijnlijk uit het niets te vinden, omzeilt de training van deze belangrijke mentale spieren – een proces dat cognitieve ontlasting.

Ten slotte gaat de verandering te snel om bij te blijven. Leraren zijn in principe nooit opgeleid om les te geven in een digitale wereld – de meesten hebben hun beroepskwalificaties behaald te midden van dikke leerboeken en schoolborden. Het ontwikkelen van nieuwe lerarenopleidingen zou waarschijnlijk jaren duren, en gezien het onophoudelijke tempo waarin technologie zich ontwikkelt, zouden ze zelfs alweer verouderd kunnen zijn tegen de tijd dat leraren ze in de praktijk kunnen brengen.

Een grens trekken voor technologie

Omdat traditionele lesmethoden niet goed zijn toegerust om te gedijen in de digitale wereld, ontwikkelen docenten hun eigen strategieën om zich aan te passen aan de uitdagingen. In een poging om het onderwijs te beschermen tegen de gevaren van technologie, hebben velen gekozen voor een strengere aanpak door mobiele apparaten op school te verbieden, wat in sommige gevallen heeft geleid tot betere cijfers.

Dit helpt natuurlijk niet tegen het feit dat kinderen buiten schooltijd aan digitale apparaten gekluisterd zijn. Daarom worden initiatieven zoals Apple's Screen Time – die de toegang tot digitale media beperken tot bepaalde momenten van de dag – gezien als een gezamenlijke tactiek van leerkrachten en ouders.

Sommige docenten beginnen hun lessen zelfs met mindfulness-oefeningen, in een poging de aandacht van leerlingen die buiten de les verloren is gegaan, weer te richten. Een andere strategie is om leerlingen aantekeningen te laten maken en essays met de hand te laten schrijven. Onderzoek toont aan dat pen en papier effectiever zijn voor het onthouden van informatie dan schrijven op een computer.

Andere initiatieven omvatten het weigeren om meer te investeren in technologie dan in docenten, en het maximaliseren van de persoonlijke interactie tussen leerlingen en docenten, wat nog steeds als het belangrijkste onderdeel van het onderwijs wordt beschouwd.

Technologie omarmen

In schril contrast met deze benadering om het onderwijs te verdedigen tegen technologie, is er een groeiende beweging om digitale platforms juist te omarmen om de betrokkenheid van leerlingen te vergroten. Simpel gezegd: docenten nemen korte colleges op YouTube op, die leerlingen thuis kunnen bekijken en vervolgens in de klas verder kunnen uitdiepen.

Meer technologisch geavanceerde benaderingen omvatten gespecialiseerde leerplatformen zoals Flipgrid, waarmee leerlingen video's van hun eigen opgenomen presentaties kunnen delen. Of leesplatformen zoals Lexia, die gamificatie gebruiken om kinderen te motiveren om elk nieuw hoofdstuk te bereiken.

Een belangrijk voordeel van deze onderwijsvorm is dat toegang tot technologie een grote rol speelt bij het verkleinen van de kloof voor studenten uit gezinnen met een laag inkomen. Het sluit ook aan bij het idee dat studenten, wanneer ze afstuderen en aan de slag gaan in de praktijk, beter voorbereid zullen zijn op de overstap naar banen in de informatie-economie, die hoogstwaarschijnlijk ook digitaal georiënteerd zal zijn.

Hoe moet het onderwijs evolueren voor leerlingen die zijn opgegroeid met digitale technologie?

Temidden van alle uitdagingen en oplossingen komt een nieuw concept, genaamd blended learning, steeds meer op de voorgrond. In essentie houdt dit in dat de negatieve aspecten van technologie worden beheerst, terwijl de voordelen ervan worden benut. Wat een effectief recept hiervoor precies inhoudt, is echter nog een lange weg te gaan.

Onderwijsstrateeg en recent winnaar van de BAIE Trailblazer Award, Dwayne Matthews, stelde : "Wat er ook gebeurt, we moeten leerlingen in staat stellen te slagen in een wereld die hen voortdurend probeert af te leiden."

Hij is van mening dat, omdat de hoeveelheid informatie exponentieel toeneemt en steeds meer aandacht opeist, studenten actief hun selectieve en volgehouden aandacht moeten trainen om een ​​voorsprong te behalen in hun leerprestaties. Dit zal steeds belangrijker worden naarmate we verder het 21e eeuw ingaan.

Als je meer wilt lezen over de uitdagingen en voordelen van technologieën, bekijk dan deze gerelateerde blogs.

Hoe kunnen we de leerresultaten verbeteren?

8 kenmerken van hoogpresterende studenten

‍