Perceptueel-cognitieve training in de sport - Moet prestatie zichzelf opnieuw uitvinden?

Hoewel moderne trainingsmethoden zich snel ontwikkelen, of het nu gaat om energetische, fysieke, strategische of tactische aspecten, blijken executieve functies nu een essentieel element van prestatie te zijn.

Het aantal trainingssessies neemt toe. De eisen worden steeds complexer. Ze worden ook steeds veeleisender, en de frequentie van wedstrijden draagt ​​ertoe bij dat er aanzienlijk minder tijd overblijft voor herstel.

Onder deze omstandigheden wordt de atleet blootgesteld aan ongekende stressniveaus. Depressie, overtraining, blessures en contraproductieve prestaties komen op het hoogste niveau en met zo'n frequentie voor dat de sportautoriteiten gealarmeerd zijn over de noodzaak om onderzoek te doen en beleid te ontwikkelen ter bescherming van de fysieke en mentale integriteit van onze atleten.

We hebben onze fysiologische grenzen bereikt op het gebied van kracht, vermogen en snelheid. De technische beweging wordt zo vaak herhaald dat deze perfect is geïntegreerd. Desondanks presteren de meeste topatleten niet beter, terwijl anderen, de "uitzonderingen", die niet zo sterk of snel zijn, alle voorspellingen lijken te tarten en de specialisten in twijfel trekken. Hun vermogen om zich uit complexe situaties te redden in een gunstige emotionele context, hun aanpassingsvermogen en hun ongelooflijke capaciteit om bijna systematisch oplossingen te vinden, zelfs op hoge snelheid en in stressvolle of intense vermoeidheidssituaties, roept vragen op.

Wat hebben zij meer dan de anderen?

Misschien ligt het aan de specificiteit van het genoom? Het gaat hier niet om de gedachte dat je van goede afkomst moet zijn om een ​​topsporter te worden. Alle topatleten maken deel uit van deze zeer selectieve omgeving. Dus waarom steken sommigen boven de rest uit?

Daphnée Bavelier (hoogleraar cognitieve wetenschappen) legde uit, in een gesprek over e-sportspelers: "Wanneer FPS-spelers een doelwit moeten zoeken, raken ze minder snel vermoeid dan normaal en worden ze minder afgeleid door andere gebeurtenissen in hun omgeving. Ze reageren sneller en kunnen hun aandacht ook sneller opnieuw richten op een nieuw doelwit.".

Wat moeten we begrijpen?

Om deze vraag te beantwoorden, verwijs ik graag naar dit voorbeeld uit het binnenkort te verschijnen boek van Philippe Rodier, waarin hij ons de relatie tussen intuïtie en prestatie wil laten begrijpen:

Dan Carter legde in april 2016 uit (4 WK-deelnames (2003, 2007, 2011, 2015)): "Instinct is het allerbelangrijkste, maar ook het moeilijkst om los te laten. Soms hoor ik iets, een mededeling van een teamgenoot of een bevel van een tegenstander, maar mijn ogen zeggen me iets anders, dus volg ik mijn intuïtie." Hij voegde eraan toe: "Op het veld gaat alles zo snel dat ik niet eens weet wat ik de volgende paar seconden ga doen."

Dit zou wel eens het antwoord kunnen zijn. Uitzonderlijke spelers hebben een beter inzicht in hun omgeving dan anderen. Gedurende mijn carrière als coach van topsporters heb ik geconstateerd dat de fysieke dimensie zijn grenzen had bereikt. Ik heb video's van wedstrijden bekeken en mijn analyse van het spel liet zien dat degenen die eruit sprongen niet altijd de grootste, de sterkste of de krachtigste waren, maar dat ze wisten hoe ze in alle complexe situaties en tegen alle verwachtingen in moesten spelen. Ze wisten hun omgeving beter te lezen dan anderen.

Ik stelde me daarom vanzelfsprekend voor dat als we deze perceptieve en cognitieve kwaliteit bij alle spelers zouden kunnen ontwikkelen, en niet alleen bij degenen die de leiding in het spel hebben, we misschien de gang van zaken zouden kunnen veranderen: de trainingsmethoden, de werkdruk, maar ook de visie op het spel en de prestaties.

Epidemiologische studies naar traumastatistieken in de topsport tonen aan dat blessures het vaakst voorkomen bij vermoeidheid, in het derde kwart van de wedstrijd, in de winter wanneer de omstandigheden lastiger zijn, of aan het einde van een kampioenschap. Het was snel duidelijk dat de perceptie, en natuurlijk ook de cognitieve dimensie, hierin een zeer belangrijke rol speelt. Immers, wanneer de juiste beslissing niet meer genomen kan worden, maakt de atleet een verkeerde keuze, raakt hij verstrikt in ongepaste bewegingspatronen, waardoor hij steeds vermoeider raakt, twijfels krijgt en uiteindelijk zijn taak bewuster uitvoert. De onderprestatie en de blessure zijn in deze context niet langer een kwestie van tijd. Het is onontkoombaar.

De NeuroTracker: dé oplossing!

Jocelyn Faubert nam meer dan 10 jaar geleden contact met me op om zijn nieuwe trainingssysteem voor perifeer en centraal zicht voor te stellen: de NeuroTracker.

Ik was meteen enthousiast over het idee dat me een oplossing en een tool werd aangeboden waarmee ik eindelijk deze omgeving kon verkennen en prestaties vanuit een nieuwe invalshoek kon benaderen.

Ik moest het perifere zicht trainen, het onbewust verwerken van informatie en het nemen van beslissingen, en ik moest deze trainingsmethode aan al mijn atleten voorstellen.

Ik heb deze methode ontwikkeld met verschillende topsporters ter voorbereiding op nationale en internationale wedstrijden, of ter voorbereiding op de Olympische Spelen in Peking, Londen of Rio, met resultaten die ik me toen nog niet had kunnen voorstellen.

Het bijzondere aan een topsporter is dat hij "gaat waar anderen niet gaan en doorgaat waar anderen stoppen". Dat is mijn visie.

Ze zijn daarom verbonden met geheugenprocessen die ze bijzonder maken. Beslissingen nemen onder hoge snelheid en stress kan, net als alles, aangeleerd worden. Laten we niet vergeten dat elke beslissing, of die nu motorisch, visueel of cognitief is, afhangt van slechts één actor: de hersenen. Het zijn de hersenen die beslissen. En om beslissingen te nemen, worden ze bijna uitsluitend door het zicht aangestuurd. Het is daarom tot het zicht dat we ons moeten richten en via het zicht dat we moeten binnentreden.

De bijzonderheid van deze methode schuilt in het concept. Het is gericht op nertsen, maar niet uitsluitend. Cellulaire adaptatie is afhankelijk van de intensiteit, variabiliteit en herhaling van de belasting. Met andere woorden, de ontwikkeling van een spier- of zenuwcapaciteit hangt af van het vermogen om een ​​individuele en aangepaste belasting met een bepaalde intensiteit te bieden, een omgeving te creëren die de hersenen vervolgens als standaard waarnemen, en de belasting in realtime te evalueren en te verhogen (mits de herhaling ook aangepast en voldoende is).

Het NeuroTracker systeem is bedoeld om de oogspieren te trainen met maximale snelheden (gekoppeld aan de functie) en afgestemd op de capaciteiten van de atleet op dat moment. Naast deze spier- en zenuwtraining heeft het systeem als bijzonderheid dat het de stereoscopie activeert, waarop alle atleten in hun training vertrouwen.

Een ander voordeel van het voorgestelde principe ligt in de werkingsduur: 8 seconden. Dit is de tijdslimiet waarbinnen het zenuwstelsel zijn maximale snelheid kan bereiken. Door dit 20 keer te herhalen, verdeeld over meerdere sessies, wordt ook de ondersteuningstijd getraind. 15 tot 30 minuten oefening, herhaald over meerdere sessies en in een progressieve situatie met dubbele of driedubbele taken, creëert zo een specifieke omgeving voor de verwerking van informatie en de training ervan. De hersenen begrijpen hierdoor dat deze kwaliteit essentieel is en dat deze voortaan meer belang zal krijgen.

Naast deze aspecten maakt het werk aan NeuroTracker het mogelijk om het werkgeheugen te vergroten. Omdat het een kwestie is van het aanspreken van het zenuwstelsel, zorgt de snelle aansturing ervoor dat informatie veel eerder toegang krijgt tot het sequentiële geheugen. De cognitieve of motorische reactie is daardoor sneller en beter afgestemd.

De atleet verwerkt de informatie sneller. Hij heeft de indruk dat hij meer tijd heeft om een ​​beslissing te nemen (wat ook zo is), hij begrijpt zijn omgeving sneller. Ten slotte ontwikkelt hij zijn concentratievermogen, waakzaamheid, aandachtsfocussing en het vermogen om zijn aandacht te verdelen, eigenschappen die essentieel zijn voor sportprestaties.

Dit proces is daarom een ​​onbetwistbare troef geworden in de training en prestaties van de atleet. Het is tevens een middel geworden om prestaties te voorspellen.

De Franse voetbalbond heeft dit begrepen. Al haar medewerkers hebben het de eerste prijs voor innovatie toegekend tijdens de innovatiedagen in hun trainingscentrum in Clairefontaine. De technische directie scheidsrechterszaken (DTA) had het al in gebruik genomen als hulpmiddel voor training en prestatieverbetering in het kader van de opleiding van scheidsrechters in de Ligue 1. Andere Franse clubs, zoals Olympique Lyonnais en

Olympique Marseille heeft het in hun training geïntegreerd en gebruikt het voor prestatieverbetering, training en revalidatie. Snel beslissingen nemen is een van de kwaliteiten die nodig zijn in de topsport. Het is daarom essentieel om deze vaardigheid zo vroeg mogelijk te ontwikkelen in een individueel topsporttraject.

Hélène de France, wereldkampioen zeilen en bronzen medaillewinnaar op de Olympische Spelen in Rio, volgde deze perceptief-cognitieve training gedurende haar hele voorbereiding. We hadden samen vastgesteld dat het essentieel was om tijdens de wedstrijd een zo hoog mogelijk concentratieniveau te behouden en de bewegingen van het water, het zeil en de trajecten van de tegenstanders te kunnen interpreteren in een context van constante stress. (De hartslag van de 470 teamleden ligt gedurende het grootste deel van de wedstrijd dicht bij het theoretisch maximum.) De NeuroTracker was daarom het ideale hulpmiddel en de behaalde resultaten waren precies wat we verwachtten. Hier is een video van Hélène de France tijdens haar consolidatiefase met NeuroTracker.

Nog een voorbeeld van training, maar dit keer op hoog niveau met Tan Harmony (Frans international).

Tennis is ook een sport waarin besluitvorming, anticipatie en intuïtie essentiële eigenschappen zijn voor succes. Ballen kunnen snelheden tot wel 200 km/u bereiken en de duur van wedstrijden vereist dat atleten urenlang een hoge mate van aandacht en concentratie behouden. In dit voorbeeld reproduceert de dubbele taak specifieke gebaren uit de wedstrijd.

Naast het ontwikkelen van perceptuele vaardigheden, is deze trainingsmethode ook een manier geworden om het vermogen tot informatieverwerking bij zowel de backhand als de forehand te evalueren. Wanneer deze besluitvorming bijvoorbeeld minder efficiënt is bij de backhand dan bij de forehand, kan de positionering op de baan in een wedstrijdsituatie niet worden geoptimaliseerd. De atleet compenseert dit en verliest daardoor aanzienlijk veel tijd om informatie te verzamelen en te verwerken. De motorische actie wordt dan vertraagd en het wordt complexer om zich correct te positioneren voor de volgende slag.

Hier volgt een voorbeeld van een drievoudige taak waarbij de technische gebaren worden gekoppeld aan de visuele en motorische verwerking van andere perceptuele informatie.

‍